Trzęsienie Ziemi W Turcji

Turcja należy do najbardziej aktywnych sejsmicznie krajów na świecie. W 2025 roku AFAD zarejestrowała tam aż 53 262 trzęsienia ziemi, co daje średnio 6 wstrząsów na godzinę. Najtragiczniejszym zdarzeniem w historii kraju był podwójny wstrząs z 6 lutego 2023 roku o magnitudach 7,8 i 7,5. Epicentrum znajdowało się w rejonie Gaziantep i Kahramanmaraş. W wyniku tego zdarzenia zginęło 53 537 osób, a 38 901 budynków zostało całkowicie zniszczonych. Turcja leży na uskokach północnoanatolijskim oraz wschodnioanatolijskim, co oznacza, że największe ryzyko występuje w Stambule i wschodniej Anatolii. Jednak popularne kurorty, takie jak Antalya czy Alanya, są znacznie mniej zagrożone.

Czy w Turcji są aktualne trzęsienia ziemi?

Tak, Turcja doświadcza nieustannej aktywności sejsmicznej, ponieważ leży w jednej z najaktywniejszych stref trzęsień ziemi na świecie. W samym 2025 roku turecka agencja AFAD zanotowała aż 53 262 wstrząsy, co daje średnio około 146 zdarzeń każdego dnia, a nawet 6 na godzinę. Większość z nich to niewielkie drgania o magnitudzie poniżej 4,0, które pozostają niezauważalne dla mieszkańców. Najsilniejsze trzęsienie w tym roku miało miejsce 23 kwietnia i osiągnęło magnitudę 6,2; jego epicentrum znajdowało się w Morzu Marmara, około 40 km na południowy zachód od Stambułu.

Sejsmiczne zjawiska nie ustają także w kolejnych miesiącach. Przykładem jest lipiec 2026 roku, gdy AFAD zarejestrowała wstrząs o magnitudzie 5,0 w okolicach dystryktu Battalgazi w prowincji Malatya. Ten wstrząs był odczuwalny także w innych rejonach, takich jak

• Elazığ,
• Adıyaman,
• Tunceli,
• Şanlıurfa.

Kiedy w Turcji było ostatnie trzęsienie ziemi?

Ostatnie odczuwalne trzęsienie ziemi zarejestrowała AFAD 18 lipca 2026 roku. Miało ono siłę 5,0 stopni, a jego epicentrum znajdowało się w dystrykcie Battalgazi na terenie prowincji Malatya. Wstrząsy te były wyczuwalne także w sąsiednich regionach, takich jak Elazığ, Adıyaman, Tunceli oraz Şanlıurfa.

Według danych AFAD, w wyniku tego zdarzenia nie odnotowano ani ofiar, ani większych zniszczeń. Wcześniej tego samego roku agencja zanotowała silniejsze trzęsienie o magnitudzie 5,5, które miało miejsce w miejscowości Niksar w prowincji Tokat, na głębokości 6,4 km. Co więcej, każdego dnia w różnych rejonach kraju występują drobne wstrząsy o sile od 2,0 do 3,0 stopni. Większość z nich pozostaje niesłyszalna i niewyczuwalna dla ludzi.

Ile trzęsień ziemi zanotowano w Turcji w 2025 roku i jakie było najsilniejsze z nich?

W 2025 roku w Turcji zarejestrowano 53 262 trzęsienia ziemi, co czyni ten rok drugim pod względem aktywności sejsmicznej, tuż po 2023 roku, kiedy to doszło do katastrofalnej serii wstrząsów w Kahramanmaraş.

Spośród tych zdarzeń aż 437 miało magnitudę równą lub przekraczającą 4,0. W ich skład wchodziły między innymi:

• 412 o sile od 4,0 do 5,0,
• 20 zdarzeń w zakresie 5,0-6,0,
• 5 trzęsień o magnitudzie od 6,0 do 6,9

Najpotężniejszy wstrząs zanotowano 23 kwietnia, miał on magnitudę 6,2, a jego epicentrum znajdowało się w Morzu Marmara, niedaleko Silivri, około 40 km od Stambułu. To najsilniejsze zjawisko sejsmiczne w tym rejonie od czasu trzęsienia o magnitudzie 7,4, które uderzyło w Izmit w 1999 roku. Dwa kolejne mocne wstrząsy o sile 6,1 i 6,0 odnotowano w dystrykcie Sındırgı w prowincji Balıkesir, odpowiednio 10 sierpnia oraz 27 października 2025 roku. Pomimo ogromnej liczby wstrząsów, śmierć poniosły jedynie trzy osoby, natomiast 594 osoby zostały ranne, przy czym większość urazów była efektem paniki, a nie bezpośrednich skutków fal sejsmicznych.

Dlaczego w Turcji trzęsienia ziemi są częste?

Turcja leży na mikropłycie anatolijskiej, która jest ściskana przez płytę arabską od południa, euroazjatycką od północy oraz afrykańską wciskającą się pod Morze Egejskie od zachodu. Taki układ tektoniczny sprawia, że Anatolia przesuwa się na zachód wzdłuż dwóch głównych uskoków transformacyjnych, północnoanatolijskiego oraz wschodnioanatolijskiego.

Naprężenia nagromadzone przez lata na tych uskokach nagle uwalniają się podczas silnych trzęsień ziemi, które często osiągają magnitudę powyżej 6, a nawet 7 stopni. Dodatkowo, w zachodniej i południowej części kraju znajduje się gęsta sieć mniejszych uskoków lokalnych, odpowiedzialnych za liczne słabsze wstrząsy. W efekcie niemal cały kraj, z wyjątkiem centralnej części Anatolii, znajduje się w obszarze o podwyższonym ryzyku sejsmicznym.

Na jakim uskoku tektonicznym leży Turcja?

Turcja znajduje się na skrzyżowaniu dwóch kluczowych uskoków transformacyjnych. Pierwszy, znany jako północnoanatolijski, przebiega równolegle przez północne tereny kraju oraz pod Morzem Marmara, niedaleko Stambułu. Drugi z nich, wschodnioanatolijski, przecina rejon południowo-wschodniej Turcji, obejmując obszar w okolicach Kahramanmaraş i Gaziantep.

To właśnie na uskoku wschodnioanatolijskim miały miejsce tragiczne wstrząsy 6 lutego 2023 roku.Oba uskoki charakteryzują się ruchem przesuwczym, co oznacza, że przylegające bloki skalne przesuwają się obok siebie w poziomie. Tego typu przemieszczenia prowadzą do napięć gromadzących się w skałach, które w pewnym momencie uwalniają się gwałtownie, wywołując silne trzęsienia ziemi.

Które regiony Turcji są najbardziej narażone na trzęsienia ziemi?

Największą podatność na trzęsienia ziemi wykazuje południowo-wschodnia Anatolia, szczególnie wzdłuż uskoku wschodnioanatolijskiego, gdzie leżą miasta takie jak Kahramanmaraş, Gaziantep, Hatay i Malatya. Również obszar Morza Marmara, w tym Stambuł, położony na uskoku północnoanatolijskim, cechuje się wysoką aktywnością sejsmiczną. Nie można też zapominać o zachodniej Turcji, zwłaszcza o prowincjach Balıkesir i Izmir nad Morzem Egejskim, które również znajdują się w strefie zagrożenia.

W tych trzech regionach miały miejsce największe, pamiętne wstrząsy ostatnich lat. Przykładem są:

• Katastrofa z lutego 2023 roku,
• Trzęsienie ziemi w Izmit w 1999 roku,
• Seria silnych wstrząsów, które nawiedziły Sındırgı w 2025 roku.

Eksperci oceniają, że w okolicach Stambułu prawdopodobieństwo wystąpienia potężnego trzęsienia o magnitudzie powyżej 7,0 wynosi od 60 do 65% w ciągu najbliższych kilkudziesięciu lat. To sprawia, że ta metropolia zamieszkiwana przez około 15,7 miliona ludzi jest jednym z najlepiej monitorowanych sejsmicznie miejsc na całym globie.

Najmniejsze ryzyko występowania trzęsień ziemi odnotowuje się w środkowej Anatolii, obejmującej między innymi okolice Ankary oraz Kapadocji. Na mapach zagrożenia sejsmicznego ten obszar widnieje w najniższych kategoriach ryzyka. Natomiast regiony południowe oraz zachodnie wybrzeże, takie jak okolice Antalyi i Muğli, plasują się na średnim poziomie zagrożenia, łącząc umiarkowane ryzyko z naturalnym pięknem tych terenów.

Czy Antalya jest zagrożona trzęsieniem ziemi?

Antalya znajduje się w obszarze o zwiększonym ryzyku trzęsień ziemi, choć dzieli ją znaczna odległość od epicentrum niszczycielskich wstrząsów, które miały miejsce w lutym 2023 roku. Na mapach zagrożeń sejsmicznych region Antalyi oraz sąsiednia Muğla są oznaczone jako bardziej narażone na drgania niż centralna część Anatolii. Mimo to, ryzyko to jest mniejsze w porównaniu do terenów uskoku wschodnioanatolijskiego czy okolic Morza Marmara.

W przeszłości miasto i jego okolice doświadczały już aktywności tektonicznej związanej z regionem Morza Śródziemnego, jednak nigdy nie odnotowano tam trzęsień o sile porównywalnej do tego, które nawiedziło Kahramanmaraş w ostatnich dekadach pomiarów. Warto, aby osoby wybierające się do tego rejonu znały podstawowe zasady postępowania podczas trzęsień ziemi. Turcja nie eliminuje całkowicie ryzyka sejsmicznego, dlatego zachowanie ostrożności i wiedza o odpowiednim reagowaniu są konieczne.

Czy w Alanyi było trzęsienie ziemi?

W Alanyi zdarzają się jedynie sporadyczne, niewielkie wstrząsy, ponieważ region ten jest uważany za stosunkowo spokojny pod względem sejsmicznym na tureckiej Riwierze. Niekiedy pojawiają się tu wstrząsy o sile 4-5 stopni w skali Richtera, które zazwyczaj mają swoje źródło w trzęsieniach z Morza Śródziemnego lub okolic Cypru, a nie wynikają z lokalnych uskoków lądowych.

Miasto leży około 380 km na północ od Hatay, prowincji najbardziej dotkniętej tragicznym trzęsieniem ziemi w lutym 2023 roku, co znacząco ogranicza ryzyko odczuwania jego skutków na tym obszarze. Najbardziej narażone na silne wstrząsy regiony Turcji, takie jak Stambuł, Izmir czy wschodnia Anatolia, położone są znacznie dalej od Alanyi, co sprawia, że kurort ten cieszy się względnym bezpieczeństwem pod względem sejsmicznym.

Czy wyjazd na wakacje do Turcji jest obecnie bezpieczny?

Tak, wyjazd na wakacje do znanych kurortów na wybrzeżu Morza Śródziemnego i Egejskiego, takich jak Antalya, Alanya czy Bodrum, obecnie uznaje się za bezpieczny pod względem zagrożenia sejsmicznego. Obszary o większym ryzyku, przede wszystkim wschodnia Anatolia oraz okolice Stambułu, leżą w innej części kraju niż popularne turystyczne południowe wybrzeża. Mimo to trzęsienia ziemi zdarzają się na terenie całej Turcji, więc żadna część nie jest całkowicie pozbawiona ryzyka wstrząsów. Warto, aby turyści zapoznali się z podstawowymi zasadami postępowania podczas trzęsienia ziemi, a po przyjeździe do hotelu sprawdzili, gdzie znajdują się drogi ewakuacyjne oraz miejsca zbiórki.

Jak zachować się podczas trzęsienia ziemi na wakacjach?

Podczas wstrząsu kluczowe jest zachowanie zimnej krwi oraz ochronienie głowy i szyi przed spadającymi przedmiotami. Trzęsienia ziemi zazwyczaj nie trwają dłużej niż minutę. Warto pozostać w budynku aż do ustania drgań, chowając się pod stabilnym meblem lub przy wewnętrznej ścianie.

Koniecznie unikaj okien, luster oraz ciężkich mebli, które mogą się przewrócić i stanowić zagrożenie. Po zakończeniu wstrząsu, jeśli to możliwe, zamknij dopływ wody, prądu i gazu.

Następnie opuść budynek, pilnując, żeby nie zbliżać się do konstrukcji, które mogą się zawalić podczas ewentualnych wstrząsów wtórnych. W żadnym wypadku nie korzystaj z windy ani nie próbuj jechać samochodem zaraz po zdarzeniu.

Lepiej przemieszczać się pieszo w kierunku otwartego terenu. Dobrze jest już przy zameldowaniu w hotelu zapoznać się z lokalizacją wyjść ewakuacyjnych.

Z rodziną lub towarzyszami ustal punkt zbiórki na wypadek trzęsienia. Po zdarzeniu śledź informacje przekazywane przez lokalne służby i stosuj się do ich wskazówek.

Kiedy było ostatnie silne trzęsienie ziemi w Turcji?

Ostatnie tragiczne trzęsienie ziemi w Turcji miało miejsce 6 lutego 2023 roku. W okolicach Kahramanmaraş wystąpiły wtedy dwa potężne wstrząsy, które wstrząsnęły całym krajem.

Od tamtej pory pojawiły się kolejne silne wstrząsy, choć były one zdecydowanie mniej niszczące. Najsłabszy z nich, o magnitudzie 6,2, odnotowano 23 kwietnia 2025 roku w rejonie Morza Marmara niedaleko Stambułu. Jego skutki były stosunkowo łagodne i ograniczyły się do niewielkich zniszczeń. Dodatkowo, w sierpniu i październiku tego samego roku, w powiecie Sındırgı w prowincji Balıkesir miały miejsce kolejne trzęsienia ziemi, tym razem o magnitudzie 6,1 i 6,0. Żadne z tych zdarzeń nie zbliżyło się skalą do zniszczeń czy liczby ofiar sprzed ponad trzech lat. Wydarzenia z lutego 2023 roku nadal są kluczowym punktem odniesienia podczas oceniania zagrożenia sejsmicznego na terenie Turcji.

Jakie magnitudy miały dwa najsilniejsze wstrząsy w lutym 2023 roku?

Pierwszy, najpotężniejszy wstrząs o magnitudzie 7,8 miał miejsce 6 lutego 2023 roku o godzinie 4:17 czasu lokalnego, niedaleko miejscowości Nurdağı w prowincji Gaziantep. Niespełna dziewięć godzin później, dokładnie o 13:24, doszło do kolejnego silnego wstrząsu o magnitudzie 7,5, którego epicentrum znajdowało się około 90 km na północ od pierwszego, w okolicach Elbistan w prowincji Kahramanmaraş.

Choć różnica między nimi wynosiła zaledwie 0,3 jednostki magnitudy, oba wydarzenia należą do najsilniejszych w historii tureckich pomiarów sejsmicznych. Do tego dochodziły również liczne wstrząsy wtórne, które osiągały magnitudę nawet do 6,7, co jeszcze bardziej zwiększyło skalę zniszczeń w dotkniętym obszarze.

Ile wynosiła głębokość i odległość epicentrum pierwszego wstrząsu od Gaziantep w 2023 roku?

Epicentrum pierwszego wstrząsu, który miał miejsce 6 lutego 2023 roku, zlokalizowano około 37 km na północny zachód od Gaziantep, niedaleko miejscowości Nurdağı. Rzeczywiste źródło trzęsienia, czyli hipocentrum, znajdowało się na głębokości 18 km pod powierzchnią ziemi.

Tak nieduża głębokość ogniska, w połączeniu z dużą magnitudą 7,8, sprawiła, że siła odczuwalnych wstrząsów była niezwykle silna. Dla porównania, drugi z wstrząsów osiągnął magnitudę 7,5, a jego ognisko znajdowało się na około 10 km głębokości, czyli jeszcze płycej niż pierwszy. Ten fakt również odegrał kluczową rolę w poważnych zniszczeniach odczuwalnych przede wszystkim w rejonie Elbistan.

Jakie miasta w Turcji najbardziej ucierpiały podczas trzęsienia?

Najbardziej dotknięte zostały miasta i regiony znajdujące się tuż przy epicentrach w Kahramanmaraş i Hatay. W tych miejscach doszło do zniszczenia całych dzielnic, w tym również zabytkowego centrum Antakii w prowincji Hatay.

Z poważnymi uszkodzeniami zmagały się także Gaziantep, Adıyaman oraz Malatya, miasta położone wzdłuż uskoku wschodnioanatolijskiego.

Ogółem skutki wstrząsów odczuło 11 prowincji:

• Kahramanmaraş,
• Gaziantep,
• Hatay,
• Adıyaman,
• Malatya,
• şanlıurfa,
• Diyarbakır,
• Adana,
• Osmaniye,
• Kilis,
• Elazığ.

W tych obszarach żyje około 14 milionów ludzi, czyli prawie jedna szósta ludności całej Turcji.

Jaka była liczba ofiar śmiertelnych i zniszczonych budynków w wyniku trzęsienia z 2023 roku?

Według najnowszych danych tureckiego ministra spraw wewnętrznych, rok po tragicznym trzęsieniu ziemi, które nawiedziło Turcję 6 lutego 2023 roku, zginęło 53 537 osób, a ponad 107 tysięcy zostało rannych. Wliczając ofiary z sąsiedniej Syrii, całkowita liczba ofiar śmiertelnych w obu krajach sięgnęła prawie 60 tysięcy.

Liczba poszkodowanych była niemal dwukrotnie wyższa niż liczba zmarłych.W efekcie katastrofy całkowicie zniszczonych zostało 38 901 budynków.Według szacunków Banku Światowego, na terenie 11 najbardziej dotkniętych prowincji liczba uszkodzonych lub całkowicie zrujnowanych konstrukcji przekroczyła 230 tysięcy. To wydarzenie przyniosło Turcji największe straty zarówno pod względem ofiar ludzkich, jak i zniszczeń materialnych od 1939 roku.

Jak można pomóc poszkodowanym w trzęsieniu ziemi w Turcji?

Najskuteczniejszym sposobem wsparcia ofiar trzęsień ziemi w Turcji są wpłaty na konta zaufanych organizacji humanitarnych. Taka forma pomocy umożliwia błyskawiczne i elastyczne odpowiadanie na najpilniejsze potrzeby, co często bywa trudne w przypadku darów rzeczowych, które wymagają segregacji i transportu na miejsce zdarzenia.

Przed przekazaniem środków warto upewnić się co do autentyczności zbiórki oraz statusu prawnego organizacji. Po poważnych katastrofach bardzo często pojawiają się nieuczciwe apele o pomoc.

Warto również rozważyć honorowe oddawanie krwi, które zwykle organizowane jest wspólnie z lokalnymi centrami krwiodawstwa i punktami zbiórek. Zarządzaniem oficjalnej pomocy krajowej i międzynarodowej po trzęsieniach w Turcji zajmuje się AFAD, który regularnie publikuje aktualne informacje o najważniejszych potrzebach poszkodowanych regionów. Ci, którzy chcą zaangażować się na dłuższą metę, mogą wspierać programy odbudowy domów oraz infrastruktury w najbardziej dotkniętych prowincjach.