Hemoroidy są zdecydowanie najczęściej występującą dolegliwością proktologiczną, a ich nawroty mogą być szczególnie uciążliwe. Zdarza się, że po leczeniu objawy, takie jak ból, świąd czy krwawienie, mogą powracać. Dzieje się tak, jeśli nie zostaną wyeliminowane czynniki, które doprowadziły do ich rozwoju. Jakie są przyczyny nawracających hemoroidów? Jak zapobiegać ich ponownemu pojawieniu się, by odzyskać komfort życia? Wyjaśniamy w artykule.
Przyczyny nawracających hemoroidów
Nawracające hemoroidy wewnętrzne i zewnętrzne pojawiają się zwykle w wyniku utrzymywania się tych samych czynników, które pierwotnie doprowadziły do rozwoju choroby. Należą do nich m.in. [1]:
- przewlekłe zaparcia,
- długotrwałe siedzenie,
- brak aktywności fizycznej,
- otyłość,
- stres,
- dieta uboga w błonnik i płyny.
Częstym powodem nawrotów jest także niepełne wyleczenie lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich po zakończonej terapii wcześniejszych dolegliwości.
Nawracające hemoroidy mogą mieć również związek z osłabieniem naczyń krwionośnych, które z wiekiem tracą elastyczność.
U niektórych pacjentów przyczyną może być także nadmierne parcie podczas wypróżniania, siedzący tryb pracy czy częste stosowanie środków przeczyszczających.
Wszystkie te czynniki prowadzą do zwiększenia ciśnienia w naczyniach odbytu, powodując ponowne poszerzenie guzków krwawniczych [2].
Jak zapobiegać nawrotom hemoroidów? TOP 5 sposobów
Skuteczna profilaktyka nawracających hemoroidów wewnętrznych i zewnętrznych polega przede wszystkim na zmianie codziennych nawyków. Odpowiednia dieta, ruch i higiena to podstawy, które pozwalają utrzymać prawidłową pracę jelit i zmniejszyć ucisk na naczynia odbytu. Oto pięć sposobów, które ograniczają ryzyko nawrotu żylaków odbytu.
1. Zadbaj o dietę bogatą w błonnik
Błonnik pokarmowy odgrywa kluczową rolę w profilaktyce hemoroidów. Wspiera perystaltykę jelit, zapobiega zaparciom i ułatwia wypróżnianie. Regularne spożywanie warzyw, owoców, pełnoziarnistych produktów zbożowych, otrębów i nasion lnu pomaga utrzymać prawidłową konsystencję stolca, co ogranicza konieczność parcia [3].
Warto pamiętać, że zwiększenie ilości błonnika w diecie powinno odbywać się stopniowo, aby uniknąć wzdęć i dyskomfortu. Wdrożenie tego składnika do diety można skonsultować z lekarzem lub dietetykiem.
2. Nawadniaj organizm
W profilaktyce nawrotów hemoroidów duże znaczenie ma odpowiednie nawodnienie organizmu. Picie co najmniej 1,5–2 litrów wody dziennie zmiękcza stolec i ułatwia jego wydalanie, chroniąc śluzówkę odbytu przed podrażnieniem [4]. Przy diecie bogatej w błonnik konieczne jest zwiększenie ilości płynów, ponieważ błonnik wiąże wodę w jelitach.
Oprócz wody warto pić napary ziołowe (np. z rumianku, mięty) oraz unikać nadmiaru kawy i alkoholu, które działają odwadniająco.
3. Zredukuj stres
Przewlekły stres negatywnie wpływa na układ trawienny i krążenie, co sprzyja nawrotom hemoroidów. Wzmożone napięcie emocjonalne może prowadzić do zaburzeń wypróżniania, zaparć i wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej [5]. W profilaktyce warto stosować techniki relaksacyjne – medytację, ćwiczenia oddechowe, jogę lub spacery na świeżym powietrzu.
Regularne odprężenie poprawia ukrwienie tkanek, zmniejsza napięcie mięśniowe i wspiera ogólne zdrowie psychofizyczne.
4. Unikaj długotrwałego siedzenia
Długie siedzenie zwiększa ucisk na naczynia żylne odbytu i utrudnia odpływ krwi, co może sprzyjać powstawaniu i nawrotom żylaków odbytu [6]. W pracy biurowej warto co godzinę wstawać, rozciągać się lub zrobić krótki spacer.
Pomocne mogą być również poduszki ortopedyczne (z otworem pośrodku), które zmniejszają nacisk na okolice odbytu i poprawiają komfort siedzenia. Regularna aktywność fizyczna – pływanie, marsz czy jazda na rowerze – wspiera krążenie i pomaga zapobiegać zastojom żylnym.
5. Zadbaj o prawidłową higienę okolic odbytu
Higiena ma duże znaczenie w profilaktyce nawracających hemoroidów zewnętrznych i wewnętrznych. Należy unikać drażniących środków myjących i wybierać delikatne, hipoalergiczne preparaty. Po wypróżnieniu najlepiej przemywać okolice odbytu letnią wodą lub stosować wilgotne chusteczki dla skóry wrażliwej [7]. Nadmierne pocieranie papierem toaletowym może powodować mikrourazy i podrażnienia, które sprzyjają stanom zapalnym.
Co możesz stosować na powracające hemoroidy?
W przypadku, gdy mimo profilaktyki pojawią się objawy takie jak ból, pieczenie, świąd lub krwawienie, warto sięgnąć po preparaty miejscowe łagodzące stan zapalny. Krem doodbytniczy Procto-Glyvenol® działa przeciwzapalnie, przeciwobrzękowo i wzmacnia naczynia krwionośne odbytu, przynosząc ulgę [8].
Pomocne są również ciepłe nasiadówki z dodatkiem niektórych ziół (np. kora dębu czy rumianek), które mają właściwości ściągające i łagodzące.
Nawracające hemoroidy wymagają konsultacji z lekarzem proktologiem. Specjalista może zalecić leczenie farmakologiczne, terapię zabiegową (np. skleroterapię, gumkowanie) lub działania wzmacniające ściany naczyń krwionośnych.
Wczesna interwencja i przestrzeganie zasad profilaktyki pozwalają nie tylko uniknąć kolejnych nawrotów, ale także utrzymać zdrowie jelit i komfort życia na co dzień.
Bibliografia:
- Lohsiriwat V. Hemorrhoids: From basic pathophysiology to clinical management. World J Gastroenterol, 2019.
- Sun Z., Migaly J. Review of hemorrhoid disease: presentation and management. Clin Colon Rectal Surg, 2021.
- Peery A. F. et al. Dietary fiber and hemorrhoidal disease prevention. Aliment Pharmacol Ther, 2020.
- Johanson J. F., Sonnenberg A. Hydration and bowel regularity: implications for hemorrhoid prevention. Gastroenterology, 2019.
- Kim S. H. et al. Stress and its impact on gastrointestinal and venous disorders. J Psychosom Res, 2020.
- Abramowitz L. et al. Sedentary lifestyle as a risk factor for recurrent hemorrhoids. Int J Colorectal Dis, 2020.
- Riss S. et al. Perianal hygiene and its role in preventing hemorrhoidal disease recurrence. Eur Surg, 2021.
- Alonso-Coello P. et al. Phlebotonics for hemorrhoids. Cochrane Database Syst Rev, 2020.
Artykuł zawiera informacje na temat:
- Leku dostępnego bez recepty:
Nazwa produktu leczniczego: Procto-Glyvenol, (50 mg + 20 mg)/g, krem doodbytniczy. Nazwa powszechnie stosowana substancji czynnej: Tribenozyd (Tribenosidum), lidokainy chlorowodorek (Lidocaini hydrochloridum). Dawka substancji czynnej: 1 g kremu doodbytniczego zawiera 50 mg tribenozydu (Tribenosidum) i 20 mg lidokainy chlorowodorku (Lidocaini hydrochloridum). Postać farmaceutyczna: Krem doodbytniczy. Biały, jednorodny krem o słabym, charakterystycznym zapachu. Wskazania do stosowania: Miejscowe leczenie zewnętrznych i wewnętrznych hemoroidów. Podmiot odpowiedzialny: Recordati Ireland Ltd., Raheens East, Ringaskiddy, Co. Cork, Irlandia. SIL_01.2023
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
PL-PROCTG-0127