10000 Brutto Ile To Netto?

W 2026 roku 10 000 zł brutto na umowie o pracę to 7 147 zł netto na rękę. Potrącenia obejmują składki ZUS (1 371 zł), składkę zdrowotną (777 zł) oraz zaliczkę PIT (705 zł), co daje łącznie 2 853 zł. Forma zatrudnienia wpływa na kwotę netto: umowa o dzieło to około 9 040 zł netto, umowa zlecenie około 7 223 zł, a B2B z ryczałtem 12%, około 7 372 zł. Osoba poniżej 26 lat, zwolniona z PIT, otrzyma około 7 852 zł na rękę. Całkowity koszt pracodawcy przy tej pensji wynosi 12 048 zł miesięcznie.

Ile wynosi wynagrodzenie netto dla 10000 zł brutto na umowie o pracę w 2026 roku?

W 2026 roku wynagrodzenie netto z 10 000 zł brutto na umowie o pracę wynosi 7 147 zł. To suma, którą pracownik faktycznie dostaje „na rękę” po odliczeniu wszystkich składek i podatku.

Potrącenia miesięczne łączą się do kwoty 2 853 zł, obejmując:

  • Składkę emerytalną, 976 zł,
  • Rentową, 150 zł,
  • Chorobową, 245 zł,
  • Zdrowotną, 777 zł,
  • Oraz zaliczkę na podatek PIT, 705 zł.

W 2026 roku kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł rocznie, co przekłada się na obniżenie miesięcznej zaliczki podatkowej o 300 zł. Podane obliczenia dotyczą standardowej umowy o pracę, nie uwzględniając PPK ani ulgi dla młodych.

Jak obliczyć wynagrodzenie netto z 10000 brutto krok po kroku?

Obliczanie wynagrodzenia netto z kwoty 10 000 zł brutto odbywa się w kilku etapach.Krok pierwszy: Najpierw od kwoty brutto odejmuje się składki społeczne pracownika: emerytalną w wysokości 9,76% (976 zł), rentową 1,5% (150 zł) oraz chorobową 2,45% (245 zł). Razem daje to 1 371 zł. Krok drugi: Następnie od podstawy po odliczeniu składek, czyli 8 629 zł, nalicza się składkę zdrowotną w wysokości 9%, co wynosi 777 zł. Krok trzeci: Podstawę do opodatkowania ustala się poprzez odjęcie kosztów uzyskania przychodu, które wynoszą 250 zł, od kwoty 8 629 zł, a następnie zaokrągla do pełnych złotych, otrzymując około 8 379 zł. Krok czwarty: Od tej kwoty wyliczana jest zaliczka na podatek PIT według stawki 12%, z której następnie odejmuje się kwotę zmniejszającą podatek w wysokości 300 zł. W efekcie zaliczka wynosi 705 zł. Krok piąty: Całkowita suma odliczeń od kwoty brutto to 2 853 zł, więc wynagrodzenie netto ostatecznie wynosi 7 147 zł.

Ile wynosi składka zdrowotna i ZUS od 10000 brutto?

Składki ZUS od pensji pracownika wynoszącego 10 000 zł brutto to łącznie 1 371 zł miesięcznie. W skład tej sumy wchodzą między innymi:

  • Składka emerytalna stanowiąca 9,76% podstawy, czyli 976 zł,
  • Składka rentowa w wysokości 1,5%, co daje 150 zł,
  • Składka chorobowa obliczana jako 2,45%, czyli 245 zł.

Do tego dolicza się jeszcze składkę zdrowotną, której podstawą jest wynagrodzenie pomniejszone o składki społeczne, czyli 8 629 zł. Stawka tej składki wynosi 9%, co przekłada się na kwotę 777 zł. Warto podkreślić, że od 2022 roku składka zdrowotna nie obniża podatku dochodowego, nie ma możliwości jej odliczenia od PIT. Podsumowując, łączna kwota składek ZUS wraz ze zdrowotną to 2 148 zł, które są potrącane z miesięcznego wynagrodzenia brutto w wysokości 10 000 zł.

Ile podatku PIT płaci się od pensji 10000 brutto?

Zaliczka na podatek PIT od pensji brutto w wysokości 10 000 zł na umowie o pracę w 2026 roku wynosi 705 zł. Najpierw od tej kwoty odejmuje się składki społeczne, które wynoszą 1 371 zł, co pozwala ustalić podstawę do obliczenia składki zdrowotnej. Kolejnym krokiem jest wyliczenie podstawy opodatkowania według wzoru: 10 000 zł minus 1 371 zł oraz minus 250 zł kosztów uzyskania przychodu. Po zaokrągleniu otrzymujemy kwotę 8 379 zł, od której nalicza się podatek według stawki 12%. W praktyce wygląda to tak: 8 379 zł pomnożone przez 12% daje 1 005 zł. Następnie od tej sumy odejmuje się kwotę zmniejszającą podatek, wynoszącą 300 zł, w efekcie czego zaliczka wynosi 705 zł. Warto też zwrócić uwagę, że jeśli pracownik nie złoży oświadczenia PIT-2, to kwota tej zaliczki wzrośnie właśnie o 300 zł. Stawka podatkowa na poziomie 12% obowiązuje do rocznego dochodu do 120 000 zł. Po przekroczeniu tej granicy powyższa nadwyżka jest opodatkowana według wyższej, 32-procentowej stawki.

Jak PPK wpływa na kwotę na rękę?

PPK (pracownicze plany kapitałowe) wpływają na wysokość wypłacanego „na rękę” wynagrodzenia, ponieważ składka pracownika jest potrącana z kwoty brutto. Przy standardowym poziomie składki wynoszącym 2% od brutto, osoba zarabiająca 10 000 zł traci miesięcznie 200 zł, jej pensja netto zmniejsza się z 7 147 zł do około 6 947 zł. Gdy składka jest minimalna i wynosi 0,5%, potrącenie to zaledwie 50 zł, natomiast przy maksymalnej stawce 4% obniżka sięga aż 400 zł. Z kolei pracodawca ma obowiązek dopłacać do konta PPK pracownika 1,5% kwoty brutto, czyli w tym przypadku 150 zł, ale ma też możliwość zwiększenia tej wpłaty nawet do 4% (400 zł). Dodatkowo państwo wspiera oszczędzających jednorazową wpłatą powitalną w wysokości 250 zł oraz coroczną premią 240 zł, pod warunkiem, że spełnione zostaną minimalne wymogi dotyczące składek. Warto podkreślić, że uczestnictwo w PPK pozostaje dobrowolne, każdy pracownik może w dowolnym momencie zrezygnować z programu.

TematNajważniejsze informacje
Wynagrodzenie netto na umowie o pracę (10 000 zł brutto, 2026)7 147 zł netto; potrącenia 2 853 zł (emerytalna 976 zł, rentowa 150 zł, chorobowa 245 zł, zdrowotna 777 zł, PIT 705 zł); kwota wolna od podatku 30 000 zł rocznie (300 zł miesięcznie)
Kwoty netto przy różnych formach zatrudnienia (10 000 zł brutto)Umowa o pracę: 7 147 zł; umowa zlecenie (pełne oskładkowanie): 7 223 zł; umowa o dzieło (20% koszty): 9 040 zł; kontrakt B2B (12% ryczałt): ok. 7 372 zł netto
Wynagrodzenie netto umowa o pracę z autorskimi kosztami (50%)Około 7 726-7 800 zł netto; zmniejszona podstawa opodatkowania o 50% przychodu; podatek 12% od 4 314 zł (518 zł zamiast 705 zł)
Wynagrodzenie netto dla osoby poniżej 26 lat (10 000 zł brutto)Około 7 852 zł netto dzięki uldze dla młodych (zwolnienie z podatku PIT do 26 lat); pełne składki ZUS 2 148 zł; limit ulgi roczny 85 528 zł (ok. 7 127 zł brutto miesięcznie)
Całkowity koszt pracodawcy przy 10 000 zł brutto12 048 zł miesięcznie; składki pracodawcy: emerytalna 976 zł, rentowa 650 zł, wypadkowa 167 zł, Fundusz Pracy 245 zł, FGŚP 10 zł; rocznie 144 576 zł
Próg podatkowy przy zarobkach 10 000 zł bruttoPracownik jest w pierwszym progu podatkowym 12%; drugi próg (32%) zaczyna się od 120 000 zł rocznie dochodu; przy 10 000 zł brutto roczny dochód ok. 97 000-100 000 zł
Stawka godzinowa przy 10 000 zł brutto168 godzin: 59,52 zł brutto/h, 42,54 zł netto/h; 176 godzin: 56,82 zł brutto/h; zmienia się w zależności od liczby dni roboczych w miesiącu

Jakie są kwoty netto przy różnych formach zatrudnienia dla 10000 zł brutto?

Kwota netto z 10 000 zł brutto w dużej mierze zależy od rodzaju zawartej umowy. Pracownik zatrudniony na umowie o pracę otrzyma około 7 147 zł na rękę. Natomiast w przypadku umowy zlecenia, przy pełnym oskładkowaniu, suma netto wynosi około 7 223 zł. Umowa o dzieło, korzystająca z 20% kosztów uzyskania przychodu, pozwala dostać około 9 040 zł netto, ponieważ nie podlega składkom ZUS. Z kolei kontrakt B2B z 12% ryczałtem daje około 7 372 zł netto, choć ostateczna kwota jest uzależniona od indywidualnej formy opodatkowania oraz wysokości ponoszonych kosztów. Różnice pomiędzy formami zatrudnienia mogą osiągnąć nawet 1 900 zł miesięcznie przy tej samej kwocie brutto na fakturze czy umowie, dlatego wybór właściwej umowy ma kluczowe znaczenie dla wysokości rzeczywistego wynagrodzenia.

Ile zarobisz na rękę na umowie zlecenie z kwotą 10000 zł brutto?

Przy umowie zlecenia opiewającej na 10 000 zł brutto, po odliczeniu składek ZUS wyniesiesz około 7 223 zł na rękę, pod warunkiem, że umowa podlega pełnemu oskładkowaniu. Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz zdrowotne naliczane są identycznie jak w przypadku umowy o pracę, natomiast ubezpieczenie chorobowe pozostaje dobrowolne.

Podstawę do wyliczenia podatku PIT stanowi kwota pomniejszona o 20% kosztów uzyskania przychodu, które są naliczane od honorarium. Jeśli umowa zlecenia stanowi jedyny tytuł do ubezpieczeń, zleceniobiorca musi samodzielnie opłacić wszystkie składki.

W sytuacji, gdy ktoś jest zatrudniony na umowę o pracę z wynagrodzeniem co najmniej w wysokości minimalnej, nie ma obowiązku opłacania składek społecznych od umowy zlecenia. To z kolei powoduje, że kwota netto wzrasta do około 8 700-8 900 zł. Studenci do 26 roku życia korzystają z wyjątkowego zwolnienia,nie płacą ani składek ZUS, ani podatku PIT, pod warunkiem że ich roczne dochody nie przekroczą 85 528 zł. Dzięki temu mogą otrzymać pełne 10 000 zł brutto, czyli dokładnie tyle, ile zostało ustalone w umowie.

Jaka jest różnica netto między umową zlecenie a umową o dzieło dla 10000 zł brutto?

Różnica netto między umową zlecenia a umową o dzieło przy kwocie 10 000 zł brutto jest znacząca. Na zleceniu z pełnymi składkami ZUS otrzymujemy około 7 223 zł netto, podczas gdy umowa o dzieło z 20% kosztami uzyskania przychodu to już około 9 040 zł na rękę. To aż 1 817 zł więcej na korzyść umowy o dzieło, co wynika głównie z braku konieczności opłacania składek ZUS. W tej formie od kwoty brutto potrącana jest jedynie zaliczka na podatek dochodowy.

Przy standardowych 20% kosztach uzyskania przychodu podstawa opodatkowania wynosi 8 000 zł, co przy stawce 12% daje podatek w wysokości 960 zł. To właśnie dlatego netto końcowo oscyluje wokół 9 040 zł. Natomiast gdy zastosujemy preferencyjne 50% koszty autorskie, na przykład dla twórców, podstawa podatku spada do 5 000 zł, a podatek wynosi wtedy 600 zł, co podnosi kwotę netto do około 9 400 zł.Warto jednak pamiętać, że umowa o dzieło nie zapewnia żadnych świadczeń ZUS ani prawa do urlopu. Wyższa kwota netto jest więc rekompensatą za brak zabezpieczenia socjalnego.

Ile na czysto zostanie ze 10000 zł netto na fakturze B2B?

Na fakturze B2B kwota 10 000 zł nie oznacza wynagrodzenia netto, które trafia bezpośrednio do kieszeni. Samozatrudniony musi od tej sumy odprowadzić podatek oraz składki na ZUS.

Forma opodatkowaniaKwota netto do rękiUwagi
Ryczałt 12%około 7 372 złpopularny wśród specjalistów IT
Podatek liniowy 19% z pełnymi składkami ZUSokoło 6 500-6 800 złskładki społeczne około 1 773 zł plus zdrowotna liczona od dochodu, kwota zależy od ponoszonych kosztów

Ulga na start, czyli pierwsze pół roku działalności, pozwala uniknąć składek społecznych, pozostając jedynie przy opłacie składki zdrowotnej. To znacząco podnosi otrzymywaną kwotę „na rękę”.

  • Zakup sprzętu,
  • Oprogramowania,
  • Wynajem biura.

Takie działania obniżają podstawę opodatkowania, co z kolei zmniejsza należny podatek. W efekcie wynagrodzenie z B2B może być wyższe lub niższe niż pensja na etacie, wszystko zależy od indywidualnych warunków i decyzji przedsiębiorcy.

Jak wypada porównanie B2B i umowy o pracę?

Porównując B2B z umową o pracę przy kwocie 10 000 zł brutto na fakturze, można dostrzec zarówno korzyści, jak i potencjalne zagrożenia obu rozwiązań. W przypadku umowy o pracę pracownik otrzymuje na rękę 7 147 zł, a składki pracodawcy, wynoszące 12 048 zł, są obciążeniem firmy. Natomiast w modelu B2B przy zastosowaniu ryczałtu 12% osoba prowadząca działalność gospodarczą może liczyć na około 7 372 zł netto, co oznacza 225 zł więcej przy tej samej wartości faktury.

Warto jednak pamiętać, że samozatrudniony musi samodzielnie opłacać składki ZUS z własnych środków, a także nie korzysta z:

  • Płatnych urlopów,
  • Zasiłków chorobowych (chyba że zdecyduje się na dobrowolne składki chorobowe),
  • Odpraw,
  • Zabezpieczeń wynikających z Kodeksu pracy.

Zdecydowaną przewagę finansową B2B można zauważyć dopiero przy wyższych kwotach, na przykład od około 12 000 do 15 000 zł na fakturze, kiedy to oszczędności podatkowe rekompensują brak pracowniczych benefitów. Przy sumie 10 000 zł różnica w netto jest stosunkowo niewielka, dlatego wybór formy zatrudnienia często bardziej zależy od potrzeb związanych z bezpieczeństwem i świadczeniami niż od samej wysokości wynagrodzenia.

Ile netto otrzymasz przy umowie o pracę z autorskimi kosztami uzyskania przychodu?

Przy zastosowaniu 50% kosztów uzyskania przychodu kwota netto z 10 000 zł brutto na umowie o pracę wynosi około 7 726-7 800 zł, to więcej niż standardowe 7 147 zł. Dzieje się tak, ponieważ dzięki połowie kosztów autorskich podstawa opodatkowania zmniejsza się o 5 000 zł, czyli o połowę przychodu.

Oto przykład obliczeń:

  • Przychód autorski to 10 000 zł, od których odliczamy składki społeczne w wysokości 1 371 zł, co daje podstawę 8 629 zł,
  • Na tej kwocie stosujemy 50% koszty, co daje 4 315 zł,
  • Po odliczeniu kosztów podstawa opodatkowania wynosi zatem 4 314 zł,
  • Przy stawce podatku 12% podatek wyniesie 518 zł, zamiast standardowych około 705 zł.

Dzięki temu suma potrąceń jest mniejsza, a wynagrodzenie netto wzrasta o około 187-200 zł miesięcznie w porównaniu do zwykłej umowy. Prawo do 50% kosztów autorskich przysługuje osobom wykonującym twórcze profesje, takim jak programiści, architekci, graficy czy dziennikarze, pod warunkiem wyraźnego wskazania honorarium autorskiego w umowie. Warto też pamiętać, że roczny limit tych kosztów wynosi 120 000 zł.

Ile to 10000 brutto netto dla osoby poniżej 26 roku życia?

Osoba, która nie ukończyła jeszcze 26 lat i zarabia 10 000 zł brutto na umowie o pracę, otrzymuje około 7 852 zł na rękę. To aż o 705 zł więcej niż w przypadku starszego pracownika. Taka różnica wynika z tzw. ulgi dla młodych, czyli zwolnienia z podatku dochodowego do ukończenia 26 lat, dzięki czemu nie trzeba odprowadzać zaliczek na PIT.

Mimo to składki ZUS są naliczane w pełnej wysokości:

  • Składka emerytalna wynosi 976 zł,
  • Rentowa 150 zł,
  • Chorobowa 245 zł,
  • Zdrowotna 777 zł.

Suma potrąceń to więc 2 148 zł, podczas gdy standardowo odlicza się 2 853 zł. Ulga działa do momentu przekroczenia rocznego progu przychodów wynoszącego 85 528 zł, co oznacza około 7 127 zł brutto miesięcznie przez rok. Przy zarobkach 10 000 zł brutto limit zostanie przekroczony po około 8,5 miesiąca, a wtedy zaliczka na PIT zacznie być naliczana ponownie. W przypadku umowy zlecenia student może, o ile spełni odpowiednie warunki, otrzymać nawet całe 10 000 zł na rękę.

Ile wynosi całkowity koszt pracodawcy przy 10000 brutto?

Całkowity wydatek pracodawcy przy wynagrodzeniu 10 000 zł brutto sięga 12 048 zł miesięcznie. Do wynagrodzenia brutto dolicza się składki, które pokrywa firma:

  • emerytalną w wysokości 9,76% (976 zł),
  • rentową wynoszącą 6,5% (650 zł),
  • wypadkową na poziomie 1,67% (167 zł),
  • Fundusz Pracy z kwotą 2,45% (245 zł),
  • oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, 0,1% (10 zł).

Łącznie jest to ponad 2 000 zł dodatkowych kosztów, a dokładnie 2 048 zł. W skali roku całkowity koszt zatrudnienia pracownika z pensją 10 000 zł brutto wynosi więc 144 576 zł. Ta kwota powinna zostać uwzględniona przy planowaniu budżetu kadrowego. Tymczasem na konto pracownik otrzymuje tylko 7 147 zł, mimo że firma wydaje na niego ponad 12 000 zł miesięcznie.

Jak rodzaj umowy wpływa na koszty pracodawcy?

Rodzaj umowy ma kluczowe znaczenie dla łącznych wydatków ponoszonych przez pracodawcę na zatrudnienie. Przy umowie o pracę z wynagrodzeniem brutto w wysokości 10 000 zł, całkowite koszty po stronie firmy sięgają około 12 048 zł. W przypadku umowy zlecenia, przy tej samej kwocie brutto, obciążenia pracodawcy są zbliżone, ponieważ obejmują składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, które opłaca zleceniodawca.

Z kolei przy umowie o dzieło przy wynagrodzeniu 10 000 zł brutto, całkowity koszt dla pracodawcy niemal pokrywa się z kwotą wynagrodzenia. Wynika to z braku konieczności opłacania składek ZUS, co eliminuje dodatkowe obciążenia finansowe.

Najkorzystniejszą pod względem kosztów opcją dla firmy jest kontrakt B2B. Przedsiębiorstwo reguluje wyłącznie kwotę netto widniejącą na fakturze (10 000 zł netto plus ewentualny VAT), bez konieczności ponoszenia dodatkowych składek czy podatków. Różnica w kosztach między umową o pracę a kontraktem B2B może przekraczać 2 000 zł miesięcznie, co często skłania pracodawców do preferowania formy B2B zamiast zatrudnienia na etat.

Czy przy zarobkach 10000 brutto wpada się w drugi próg podatkowy?

Przy miesięcznych zarobkach w wysokości 10 000 zł brutto na umowie o pracę, podatnik przez większą część roku pozostaje w pierwszym progu podatkowym, czyli korzysta ze stawki 12%. W 2026 roku drugi próg podatkowy zaczyna obowiązywać po przekroczeniu rocznego dochodu 120 000 zł. Dochód to kwota wynagrodzenia brutto pomniejszona o koszty uzyskania przychodu i składki społeczne. Przy pensji 10 000 zł brutto roczny dochód oscyluje wokół 97 000-100 000 zł, co oznacza, że nie przekracza wspomnianego progu 120 000 zł.

W praktyce oznacza to, że pracownik z takim wynagrodzeniem przez cały rok rozlicza się według 12% stawki podatkowej, a wyższy, 32-procentowy próg go nie dotyczy. Dla porównania, by znaleźć się w drugim progu podatkowym, konieczne jest zarabianie około 12 800 zł brutto miesięcznie, przy uwzględnieniu standardowych kosztów uzyskania przychodu.

Czy możliwe jest przeliczenie 10000 zł brutto na stawkę godzinową?

Kwotę 10 000 zł brutto miesięcznie można łatwo przeliczyć na stawkę za godzinę pracy. Przy typowym wymiarze 168 godzin w miesiącu (czyli 21 dni roboczych po 8 godzin) oznacza to około 59,52 zł brutto na godzinę (10 000 ÷ 168). Po odliczeniu podatków i składek, stawka netto wyniesie mniej więcej 42,54 zł na godzinę (7 147 zł ÷ 168).

W miesiącach z większą liczbą dni roboczych, na przykład 22, co daje 176 godzin, stawka godzinowa brutto spada do około 56,82 zł. Takie wyliczenie pomaga porównać różne propozycje pracy, na przykład gdy jeden pracodawca oferuje 10 000 zł brutto miesięcznie, a inny stawkę 60 zł brutto za godzinę na umowie zlecenie. W tym drugim przypadku, przy przepracowaniu 168 godzin, zarobek wyniesie 10 080 zł brutto. Warto jednak mieć na uwadze, że zmiany liczby godzin w miesiącu wpływają na wysokość miesięcznego wynagrodzenia, nawet jeśli stawka godzinowa pozostaje stała.

Ile trzeba zarabiać brutto, żeby mieć 10000 zł na rękę?

Aby otrzymać 10 000 zł netto na umowie o pracę, trzeba zarabiać około 14 054-14 500 zł brutto miesięcznie. Jest to związane z obowiązkiem odprowadzania składek ZUS, zdrowotnej oraz zaliczki na podatek PIT, które razem stanowią około 28-30% wartości brutto.

Przy wynagrodzeniu sięgającym około 14 200 zł brutto, na konto trafia około 10 000 zł netto. Warto jednak pamiętać, że po przekroczeniu rocznego progu 120 000 zł część dochodu jest objęta 32-procentową stawką podatkową, co może podnieść wymagane brutto do około 14 800-15 000 zł w kolejnych miesiącach.

Młodzi pracownicy do 26 roku życia korzystają z zerowego podatku PIT, więc aby osiągnąć taki sam netto, potrzebują niższego brutto, około 11 950-12 000 zł, gdyż nie muszą płacić zaliczki na podatek.

Ostateczna wysokość wynagrodzenia może się różnić w zależności od:

  • Złożenia formularza PIT-2,
  • Uczestnictwa w programie PPK,
  • Korzystania z dostępnych ulg podatkowych.

Ile Polaków zarabia 10000 zł brutto?

Zarobki rzędu 10 000 zł brutto lokują pracownika w gronie 29% najlepiej opłacanych Polaków. Oznacza to, że większość, bo aż 71% zatrudnionych, pobiera wynagrodzenie niższe niż ta kwota. Mediana wynagrodzeń w Polsce w 2025 roku wyniosła 7 138 zł brutto, natomiast średnia płaca brutto w sektorze przedsiębiorstw w lutym 2026 roku osiągnęła 9 136 zł. Wobec tego pensja na poziomie 10 000 zł brutto przekracza zarówno medianę, jak i przeciętną wartość.

GUS podaje również, że czołowe 10% najlepiej zarabiających Polaków otrzymuje minimum 14 000 zł brutto, podczas gdy ta sama grupa osób o najniższych dochodach, czyli dolne 10%, zarabia maksymalnie 4 666 zł brutto. Dane Interii potwierdzają, że co dziesiąty pracujący w Polsce osiąga wynagrodzenie powyżej 14 000 zł brutto.

Pensja w wysokości 10 000 zł brutto oznacza dobrą, ale nie wybitnie wysoką, płacę na polskim rynku pracy.